مالیات، راهکاری برای مقابله با آلودگی هوا
چاپ مطلب

آلودگی هوا چهارمین عامل مرگ‌ومیر زودرس در جهان است. بر اساس گزارش بانک جهانی، آلودگی هوا سالانه بیش از 5/5 میلیون کشته و بیش از 5 تریلیون دلار هزینه ‌بر اقتصاد جهانی تحمیل می‌کند. هوای آلوده، عوارض اقتصادی برای کشورهای درحال‌توسعه به دنبال دارد و سالانه بیش از 5تریلیون دلار هزینه در سطح جهانی صرف تعطیلی روزهای کاری در اثر آلودگی هوا و هزینه‌های پیشگیری از مرگ‌ومیر زودرس می‌شود.
بر اساس گزارش بانک جهانی، هزینه‌ای که کشور ما در حال حاضر در قبال آلودگی هوا می‌پردازد، چیزی در حدود 80 هزار میلیارد تومان در هر سال برآورد می‌شود. بر اساس این گزارش، مرگ‌ومیر زودرس ناشی از آلودگی هوا در ایران نیز در طی دو دهه گذشته شتاب بیشتری گرفته و از 17هزار نفر در سا1990به بیش از 21 هزار نفر در سال 2013 رسیده است.
در اغلب کشورهای جهان به منظور رفع این معضل بزرگ که هم‌زمان دو حوزه سلامت و اقتصاد را درگیر کرده و علاوه بر به خطر انداختن جان انسان‌ها، سالانه زیان‌ها و هزینه‌های سنگینی را متوجه اقتصاد کشور می‌کند، راهکارهای مختلفی از جمله قیمت‌گذاری زیست‌محیطی و اخذ عوارض و مالیات سبز از صنایع آلاینده در نظر گرفته شده است که اجرای آنها در کشورهای توسعه یافته با کارآمدی و اثربخشی قابل توجهی همراه بوده است.
«قیمت‌گذاری زیست‌محیطی» می‌تواند راهکاری اساسی در افزایش کیفیت محیط‌زیست شهری ازیک‌طرف و از طرف دیگر منبع درآمد پایدار برای مدیریت شهری باشد. از دیگر راهکارهایی که در کنار قیمت‌گذاری زیست‌محیطی می‌تواند به کاهش آلودگی هوا و درآمدزایی منجر شود، دریافت عوارض یا مالیات سوخت برای کاهش مصرف سوخت در کلان‌شهرها است. اخذ مالیات سوخت در بیشتر کشورهای توسعه یافته اجرا می‌شود و پیامدهای مثبتی نیز به همراه داشته است.
«مالیات شهری بر سوخت» که از خودرو سواران درون‌شهری دریافت می‌شود، یکی از انواع مالیات‌های سبزی است که منبع مالی پایدار به منظور تخصیص در ردیف منابع مالی رفع آلودگی هوای شهر تهران، توسعه شهر و نیز توسعه سیستم حمل‌ونقل عمومی محسوب می‌شود. این مالیات که به کاهش استفاده غیرضروری از خودروهای شخصی و درنتیجه بار ترافیکی و تردد سبک‌تر در شهر می‌انجامد، کنترل ترافیک و کاهش منابع آلاینده هوا را در پی دارد.
در حال حاضر ما دارای رتبه نخست مصرف سوخت در جهان هستیم، بنابراین شرایط کنونی آلودگی شدید هوا در کلان‌شهرها به‌ویژه تهران که عرصه را برای ساکنان این شهرها تنگ ساخته، از یک‌سو و کاهش قیمت نفت و ناپایداری آن در بازارهای جهانی از سوی دیگر، ضرورت اخذ مالیات بر سوخت را دوچندان نموده است. چراکه این نوع مالیات علاوه بر کاهش مصرف سوخت، جایگزینی مناسب و قابل‌اتکا برای منابع درآمد حاصل از فروش نفت محسوب شده و اجرای آن از موج آلودگی کنونی شهرها به شکل فزاینده‌ای می‌کاهد.
با توجه به مصرف روزانه حدود 10 میلیون لیتر بنزین در تهران، پیش‌بینی می‌شود از محل اخذ مالیات بر سوخت با نرخ 50درصد قیمت بنزین، سالانه رقمی معادل یک هزار و 800 میلیارد تومان، درآمد جدید نصیب شهر تهران شود، رقمی معادل هزینه ساخت18 کیلومتر مترو. با توجه به اینکه در حدود 80 درصد آلودگی این شهر ناشی از سوخت خودروها است، اجرای مقررات ویژه برای اخذ مالیات بنزین در این شهر ضروری به نظر می‌رسد.
در کنار تدابیری چون جایگزینی خودروهای فرسوده، نوسازی ناوگان عمومی حمل‌ونقل شهری، توسعه خطوط مترو،
بهبود کیفیت سوخت و فرآورده‌های نفتی، اجرای دقیق برنامه معاینه فنی خودروها، ارتقا فرهنگ استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی و کاهش استفاده از خودروی شخصی و عوامل دیگر، اخذ مالیات بر سوخت به‌عنوان یکی از انواع مالیات‌های سبز و دوستدار محیط‌زیست به منظور کاهش مصرف سوخت و افزایش درآمدهای شهری، راهکاری است که اگرچه در کشور ما هنوز گام‌های جدی برای اجرایی شدن آن برداشته نشده، اما در بسیاری از کشورهای جهان با استقبال مردم و مسئولین مواجه شده و اجرای آن، پیامدها و تأثیرات مطلوب و مثبتی به جای گذاشته است.

تاریخ خبر: 1395/12/09
کلمات کلیدی: مالیات آلودگی هوا سوخت 

پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

بیانیه حریم خصوصی
سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی