تاثیر جرم‌انگاری در کاهش فرار مالیاتی
چاپ مطلب

مالیات نوعی هزینه اجتماعی است که آحاد یک جامعه در راستای بهره‌وری از امکانات و منابع یک کشور موظفند آن را پرداخت نمایند و دولت‌ها برای جبران هزینه‌های خدماتی که به شهروندان ارائه می‌دهند اقدام به وضع مالیات می‌نمایند. بنابراین وضع و اخذ مالیات برای دولت ها بسیار حیاتی و مهم می باشد.
اما در این میان این نکته حائز اهمیت و غیر قابل چشم پوشی است که متأسفانه هستند افرادی که در مسیر اخذ مالیات یا پرداخت آن بدون توجه به نیاز کشور از زیر بار پرداخت آن فرار کرده و به این ترتیب جز فراریان پرداخت مالیات شناخته می‌شوند.
فرار مالیاتی موجب کاهش درآمد مالیاتی دولت; اختلال در بودجه سالانه و تغییر توان رقابتی عوامل اقتصادی به نفع مرتکبین می شود.
کشورهای پیشرفته برای فرار از مالیات، مجازات و جریمه‌های سنگینی در نظر گرفته‌اند و فرد متخلف با مجازات بسیار شدیدی روبه‌رو می‌شود، به طوریکه شدت این مجازات‌ها بازدارنده بوده و افراد را از اظهارات خلاف واقع باز می‌دارد.
در قانون مالیاتهای مستقیم کشور ما نیز برای جلوگیری از فرار مالیاتی تمهیداتی دیده شده است. بطوریکه از اولین قانون که مصوب سال 1345 می باشد تا به امروز که دستخوش تغییرات و اصلاحات اساسی شده است می توان ردپایی از این تمهیدات بازدارنده را یافت.
در آخرین اصلاحیه ای که تیرماه 94 قانون مالیات‎های مستقیم بخود دید، بمنظور جلوگیری از فرارهای مالیاتی، جرم‎انگاری فرار مالیاتی به صراحت گنجانده شد.
در تعریف هر گونه تلاش قانونی یا غیرقانونی به منظور طفره رفتن از پرداخت مالیات و یا کمتر پرداخت نمودن آن، به هر شیوه که انجام شود را فرار مالیاتی می گویند که به نظر بسیاری از کارشناسان، جرمی عمومی بوده و در بسیاری از کشورها نیز وجود دارد.
جرم‌انگاری نیز فرایندی است که به موجب آن قانون گذار فعل یا ترک فعلی را ممنوع و برای آن ضمانت اجرایی کیفری وضع می‌کند; جرم‎انگاری مالیاتی امری مثبت، سازنده و در عین‌حال بازدارنده است که در نظام‌های مالیاتی اکثر کشورها به کار گرفته می‌شود.
در قوانین و مقررات مالیاتی قبل از اصلاحیه سال 94، تخلفات مالیاتی تنها ضمانت اجرای حقوقی مانند تعلق جرایم نقدی داشت اما در قانون جدید مالیاتهای مستقیم با جرم‎انگاری فرار مالیاتی، علاوه بر جرائم نقدی و جبران خسارت، این موضوع بعنوان جرم شناخته‌شده و بخشی از قانون به این موضوع اختصاص داده شده است.
از مهمترین مواد قانونی در جرم‌انگاری فرار مالیاتی مواد 274 تا 279 قانون مالیات‌های مستقیم است که به صراحت از جرم مالیاتی در آن سخن گفته شدهاست.
در ماده 274 قانون مواردی که بعنوان جرم مالیاتی محسوب می شود بطور کامل گنجانده شده که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود:
اختفای فعالیت های اقتصادی و کتمان درآمد حاصل از آن ،تنظیم دفاتر، اسناد و مدارک خلاف واقع و استناد به آن،ممانعت از دسترسی ماموران مالیاتی به اطلاعات مالیاتی و اقتصادی خود یا اشخاص ثالث در اجرای ماده (181) این قانون و امتناع از انجام تکالیف قانونی مبنی بر ارسال اطلاعات مالی موضوع مواد (169) و (169 مکرر) به سازمان امور مالیاتی کشور و وارد کردن زیان به دولت با این اقدام،عدم انجام تکالیف قانونی مربوط به مالیات های مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده در رابطه با وصول یا کسر مالیات مودیان دیگر و...
از سوی دیگر در همین ماده برای متخلفین و فراریان مالیاتی، مجازات های درجه شش از جمله حبس، مجازات نقدی، شلاق، محرومیت از حقوق اجتماعی، انتشار حکم قطعی در رسانه ها، ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی برای اشخاص حقوقی و... در نظر گرفته شده است.
همچنین در ماده (277) این قانون بیان کرده که مرتکبان جرایم مالیاتی علاوه بر مجازاتهای مقرر در ماده (274) تا (276) این قانون، مسئول پرداخت اصل مالیات و جریمه های متعلق قانونی و همچنین ضرر و زیان وارده به دولت با حکم مراجع صالح قضایی می باشند.
در پایان می توان گفت با توجه به اینکه در سال‌های اخیر مبارزه با فرار مالیاتی به عنوان یکی از مظاهر و مصادیق مهم جرائم اقتصادی به یکی از راهبردهای اصلی کشورمان در مسیر پیشرفت و عدالت مبدل گشته است بدون تردید بهره‌مندی از یک قانون منسجم با ضمانتهای اجرایی قوی در مقابله با جرائم مالیاتی به بهبود عملکرد نظام مالیاتی کمک قابل توجهی می نماید که بخشی از این اصلاحات در قانون مالیات‌های مستقیم مصوب تیرماه سال 94 مورد توجه قرار گرفته است.
به طور قطع تقویت نظام کیفری حاکم بر رفتارهای مالی و مالیاتی و برطرف نمودن خلأها و نارسایی‌های این حوزه ما را در دستیابی به اهداف تعیین شده در سند چشم‌انداز و سیاست‌های کلان اقتصادی به ویژه در تحقق سیاست‌های ابلاغی اقتصاد مقاومتی و جلوگیری هرچه بیشتر از فرارهای مالیاتی یاری خواهد نمود.


تاریخ یادداشت: 1396/06/08
کلمات کلیدی: فرار مالیاتی 

پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی