بررسی عوامل موثر در ارتقا سلامت نظام اداری سازمان مالیاتی
چاپ مطلب

در ادبیات حقوق اداری، سلامت اداری وضعیتی است که در آن، فساد اداری در عملکرد یک سازمان دولتی، به میزان قابل قبولی کاهش یافته باشد. بانک جهانی و سازمان‌های بین‌المللی، نظیر سازمان غیردولتی شفافیت بین‌المللی، فساد اداری را «سوء استفاده از مناصب دولتی در جهت کسب منافع شخصی» تعریف می‌کنند. به موجب بند الف ماده یک قانون «ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد» مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام در سال 1390، فساد اداری به کسب منفعت با نقض قوانین یا از طریق ایراد ضرر به منافع عمومی تعریف شده است. با این حساب به نظر می‌رسد فساد اداری را می‌توان به اعمال خلاف قانونی که سازمان‌ها را از هدف اصلی خود خارج و در خدمت منافع شخصی افراد قرار می‌دهد، تعریف کرد.
دلایل پیدایش فساد در نظام های اداری عبارتند از: عدم سیستم نظارت قوی، پیچیدگی قوانین و مقررات و عدم شفافیت استانداردها، تفوق ارتباط غیر رسمی بر ارتباطات رسمی، فرهنگ سازمانی ضعیف و تغییرناپذیر، روحیه کاری و تعهد شغلی پایین کارکنان، عدم وجود سیستم های تشویقی مناسب، اهرم های ضعیف قانونی، کاهش حقوق و دستمزد و فشار اقتصادی ناشی از تورم، قدرت و اختیار زیاد مدیران و...
پیامدهای فساد اداری گسترده و وسیع است مانند:اتلاف منابع ملی، توزیع ناعادلانه منابع، کاهش میزان اثربخشی و مشروعیت دولت ها، هدر رفتن سرمایه گذاری های انجام شده روی منابع انسانی، کم رنگ شدن فضایل اخلاقی و ایجاد ارزش های منفی در سازمان، ضعیف اعتقاد مردم به توانایی و اراده سیاسی دولت،کاهش احترام به قانون، کاهش فرصت های سالم وپیشرفت برای افراد، موسسات و سازمان ها. در یک کلام فساد اداری رابطه دولت ومردم را مخدوش می کند ومانع اساسی برای پیشرفت وتوسعه در یک جامعه است.
با توجه به آثار وپیامدهای ویرانگر فساد اداری به نظر می رسد ارتقاء سلامت نظام اداری یکی از وظایف اساسی حکومت‏هاست.بر این اساس و با توجه به وظایف قانونی سازمان امورمالیاتی کشور برخی راهبردها برای ارتقاء سلامت نظام اداری این سازمان عبارتند از:
-ایجاد نظام جامع کنترل و نظارت: وجود نظام نظارت و بازرسی لازمه سلامت هر مجموعه و توسعه و تعالی کارمندان آن مجموعه است. تقویت ارزش های اخلاقی، نظارت همگانی، نظارت توسط نهادهای مسئول از راهکارهای نظارت است.در بر اساس قانون مالیات های مستقیم دادستانی انتظامی مرجه رسیدگی وکشف تخلفات وتقصیرات ماموران مالیاتی ونمایندگان سازمان امور مالیاتی کشور در هیات های حل اختلاف مالیاتی است. سایت رسانه مالیاتی کشور وسامانه های ارتباط مردمی 1526 برای شهرستان ها و1822 برای تهران نیز شکایت های مردمی را دریافت و به مراجع ذیربط انتقال می دهد.
-توسعه دولت الکترونیک: فقدان گسترش فناوری اطلاعات تمام ابعاد زندگی بشر را دچار تحول اساسی نموده است. یکی از دلایل اشاعه فساد اداری فقدان ساختارهای روشن و شفاف در انجام امور می باشد. در محیط های اداری غیرشفاف و مبهم انجام رفتارهای فسادآلود تسهیل می شود. فناوری اطلاعات با تأثیر بر مولفه های کاهش فساد اداری که شامل شفافیت، پاسخگویی و اعتماد است نقش فزایند های در کاهش فساد اداری داشته است. فناوری اطلاعات در قالب دولت الکترونیک احتمال یافتن خطا را به وسیله نگهداری جزئیات داده های تراکنش شده در سیستم های با منبع باز افزایش داده و امکان دنبال کردن فعالیت و کشف فساد حاصل از فعالیت های نادرست را فراهم می سازد.فناوری اطلاعات و ارتباطات نقش مهمی در اصلاح مدیریت دولتی ایفا می‏کند و با ایجاد شفافیت در امور اداری سبب دسترسی به اطلاعات بیشتر و شفاف تر و دستیابی به خدمات بهتر درکمترین زمان ممکن و باحداقل هزینه می شود و الکترونیکی شدن امور، تسهیل سازی در تعهدات دولت، توسعه جوامع، افزایش بهره وری دولت، بهبود پاسخگویی و اعتماد به دولت را در بر دارد. فناوری اطلاعات می تواند با کاهش مداخلات غیرضروری امکان سوء استفاده از قدرت اداری را کاهش دهد و با هزینه اندک به نظارت بر رفتار کارکنان بپردازد و با افزایش تعاملات متقابل بین افراد سرمایه اجتماعی را نیز فراهم سازد ، همچنین فناوری اطلاعات با کاهش سیستماتیک رفتار دلخواهانه کارکنان از رفتارهای مبتنی بر فساد جلوگیری می نماید. راه اندازی نظام جامع اطلاعات مالیاتی و ایجاد سیستم تعریف شده و مدون به منظور فراهم آوردن امکان برای دسترسی سهل و ساده و اخذ خدمت متقاضی به صورت کاملا الکترونیکی و هرگونه خدمات و تماس رودررو برای مودیان مالیاتی دارای درآمد اندک، سالمند و بی سواد صورت گیرد.
-جامعیت و شفافیت در مقررات: تنظیم مقررات باید طی یک کار کارشناسی قوی و انجام مطالعات تطبیقی با قوانین و مقررات ملی و حتی بین المللی انجام شود تا منجر به ارائه یک نظامنامه جامع، دقیق، صحیح، شفاف، با دوام و مطلوب شود. علاوه بر کارکارشناسی در تنظیم مقررات در اطلا ع رسانی نیز می بایست به صورت مطلوب شفاف سازی صورت گیرد.
- آموزش:افزایش وارتقای سطح دانش عمومی از طریق رسانه های جمعی،نهادینه کردن فرهنگ مالیاتی از طریق نهادهای آموزشی، ایجاد واحدهای خدمات مشاوره به منظور آگاهی بخشی بیشتر و رفع ابهام و شفاف سازی مراحل انجام خدمات سازمانی و مقررات و آیین نامه های سازمانی، ایجاد امکان برای دسترسی سهل مودیان به بخشنام هها و دستورالعمل ها با تهیه و توزیع کتاب راهنما، بروشور و توزیع بین آنها
- ساختار عملکردی سازمان: لزوم شایسته سالاری در عزل و نصب ها و جلوگیری از هرگونه رابطه بازی، متناسب نمودن پرداخت ها با عملکرد افراد، وجود نظام انگیزشی مناسب، معرفی مودیان نمونه، روزآمدکردن قوانین و مقررات همه از راهکارهای بهبود ساختار اداری و عملکردی سازمان می باشند.
باید توجه داشت که سلامت اداری پدیده ای چند بعدی است که متاثر از زمینه های فرهنگی، اقتصادی واجتماعی است.برای رسیدن به این مهم باید به طور همزمان در همه این ابعاد فعالیت کرد.تلاش های سازمان امور مالیاتی کشور برای اجرای نظام جامع مالیاتی، آموزش مستمر کارکنان، اطلاع رسانی و فرهنگ سازی مالیاتی از طریق رسانه های جمعی، محیطی ونوین، اصلاح قانون مالیات های مستقیم وارزش افزوده در این چارچوب قابل درک است.اقداماتی همه جانبه برای رسیدن به هدفی والا.


تاریخ یادداشت: 1396/06/13
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مالیاتهای مستقیم
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دادستانی انتظامی مالیاتی
دفتر مرکزی حراست
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر ایثارگران
دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی