لزوم توسعه و ترویج فرهنگ مالیاتی
فرهنگ مالیاتی یکی از مشتقات فرهنگ اقتصادی است که به مجموعه ای از طرز تلقی، بینش و واکنش اشخاص در قبال سیستم مالیاتی اشاره دارد. این طرز تلقی بطور قطع با یک قانون مناسب و نیز عملکرد مامورین مالیاتی در بکارگیری قانون در مواجهه با مودیان نقش اساسی داشته و از فرهنگ عمومی و نیز عوامل ایدئولوژیکی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی متاثر است.
با عنایت به اینکه مالیات در کشور ما بدلیل نقش چشمگیر آن در تامین هزینه های دولت و مهمتر از آن کمک به عدم اتلاف انرژی هایی مانند نفت و گاز بسیار مورد توجه بوده، لذا باید دولت در زمینه افزایش درآمدهای خویش از طریق اخذ مالیات سرمایه گذاری کند. بدین ترتیب که هم مودیان را بعنوان افرادی که مالیات خود را پرداخت می کنند توجیه کند و هم اینکه راههای وصول مالیات را منطقی و تسهیل نماید.
از مطالب فوق می توان استنباط نمود که سازمان امور مالیاتی از جمله نهادها و ارگانهائی است که تعامل و ارتباط نزدیکی با اقشار مختلف مردم داشته و در واقع این نوع سازمانها هنگامی می توانند به اهدافشان جامه عمل بپوشانند که این تعامل و ارتباط دوسویه را در کوتاهترین زمان ممکن به یکدیگر نزدیکتر سازند. به دیگر سخن رضایت در پرداخت مالیات از سوی مودیان زمانی عینیت می یابد که آنان ذهنیت مثبتی نسبت به پرداخت مالیات از خود نشان دهند. گفتنی است که ذهنیت افراد ارتباط تنگاتنگ و مستقیمی با فرهنگ مالیاتی داشته بطوریکه با ارتقاء فرهنگ مالیاتی در کشور، ذهنیت افراد نیز نسبت به پرداخت مالیات افزایش می یابد.
سازمان امور مالیاتی از بدو تاسیس برای حصول به اهداف خویش و از جمله افزایش رضایت مندی مودیان اقدامات و طرحهای متعددی را در دستورکار خود قرار داده که از مهمترین آنها می توان به طرح جامع مالیاتی اشاره نمود که با اجرای این طرح تا حدود زیادی شکاف ایجاد شده میان وضع موجود و وضع مطلوب از میان برداشته شده است.
فرهنگ سازی فرآیند بسیار دشواری است که مستلزم زمان نسبتا طولانی، عزم و اراده راسخ مسئولین در جهت پیاده کردن یک نظام فرهنگی مالیاتی وتأمین اعتبار مالی و دیگر امکانات می باشد و این کار نیازمند تلاش دولت و ملت در جهت انجام کار فرهنگی و سرمایه گذاری بر روی آن می باشد.
برای این منظور در برنامه ریزی فرهنگ مالیاتی باید بدانیم ذهنیت افراد جامعه نسبت به پرداخت مالیات در چه مرحله ای است. بدین معنا اگر شخصی در فرهنگی رشد نماید که فضای فرهنگی آن نگرشی مثبت نسبت به مالیات داشته باشد این شخص با مقبولیت بیشتری مالیات خود را پرداخت می کند در این حالت پرداخت مالیات برای او بعنوان یک ارزش تلقی گردیده، از اینرو در چنین شرایطی نیاز چندانی به برنامه ریزی فرهنگ سازی مالیاتی و توجیه مودیان در پرداخت مالیات نخواهد بود. در واقع مشکل زمانی خود را نشان می دهد که اشخاص با فرهنگ بی اعتمادی رشد نموده و فرار از مالیات برای آنان یک ارزش محسوب شود. در چنین شرایطی ضرورت فرهنگ سازی مالیاتی بیش از هر زمان دیگری در جامعه احساس می شود.
آنچه مسلم است بهبود نظام مالیاتی بدون توجه به سیاست هایی که مبتنی بر ارتقای فرهنگ مالیاتی باشد، محقق نمی شود و با توجه به اهمیت مالیات در پیشبرد اهداف اقتصادی دولت، شناسایی ویژگی ها و نوع کارکردهای مالیات های اسلامی می تواند جهت گیری کلی نظام مالیاتی را آشکار ساخته و دستیابی به اهداف مد نظر سند چشم انداز توسعه در بخش مالیاتی را تسریع بخشد .


تاریخ یادداشت: 1397/05/06
کلمات کلیدی: فرهنگ مالیاتی